LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là tác phẩm nghiên cứu độc lập
của tôi, mọi tài liệu sử dụng đều có trích dẫn nguồn gốc
rõ ràng.
Người cam đoan
Nguyễn Tấn Vinh
3
MỤC LỤC
Phụ bìa
Lời cảm ơn 2
Lời cam đoan 3
Mục lục 4
Danh mục các chữ viết tắt 5
Danh mục các bảng,sơ đồ, hình vẽ 6
trêng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n 2
trêng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n 3
2.2. thực trạng Quản Lý Nhà Nước về du lịch trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng giai
đoạn 2001 - 2007 77
2.2.1. Thực trạng quản lý nhà nước về định hướng phát triển du lịch 77
2.2.1.1. Những nội dung chủ yếu của chiến lược, quy hoạch phát triển du lịch
giai đoạn 1996 - 2010 77
2.2.1.2. Những nhận xét đánh giá qua 10 năm thực hiện chiến lược phát triển du
lịch 81
Bảng 2.3. Giá trị GDP các ngành kinh tế của Lâm Đồng 81
Bảng 2.4. Số lượng khách du lịch đến Lâm Đồng thời kỳ 2000 - 2007 81
82
Hình 2.1: Thực tế phát triển khách du lịch giai đoạn 2001-2007 82
Bảng 2.5. Chênh lệch giữa dự báo và thực tế khách du lịch đến Lâm Đồng 82
thời kỳ 2000 - 2007 82
Bảng 2.6. Doanh thu ngành du lịch Lâm Đồng thời kỳ 2000 - 2007 83
Bảng 2.7. So sánh doanh thu thực tế phát triển với dự báo quy hoạch 84
2.2.2.1. Chính sách thu hút đầu tư của tỉnh Lâm Đồng 89
Bảng 2.8. Cơ cấu đầu tư vào các ngành kinh tế 91
2.2.2.2. Chính sách đất đai cho phát triển du lịch 92
2.2.2.3. Chính sách tài chính, tín dụng, giá cả đối với phát triển du lịch 94
Bảng 2.9. Thu ngân sách nhà nước và đóng góp ngân sách của ngành du lịch. 95
2.2.2.4. Chính sách quản lý tài nguyên và chất lượng du lịch 96
2.2.3. Tổ chức chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, kiểm soát hoạt động du lịch 98
Theo điều 10 và điểm 4 điều 11 của Luật Du lịch năm 2005 quy định nội dung
QLNN về du lịch và trách nhiệm QLNN về du lịch của UBND cấp tỉnh.
Trên cơ sở 9 nội dung QLNN, trách nhiệm QLNN về du lịch của UBND
cấp tỉnh và những nội dung nghiên cứu ở chương 1 của luận án này; tác
giả tập trung đi sâu phân tích 7 nội dung chủ yếu đó là: Điều hành về đầu
tư du lịch; Điều hành về đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng du lịch; Điều
hành phát triển sản phẩm mới, nâng cao chất lượng sản phẩm hiện có;
4
Điều hành xúc tiến, mở rộng thị trường, liên kết phát triển du lịch; Điều
hành sắp xếp các DNNN và hệ thống doanh nghiệp du lịch; Điều hành
hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực; Phương thức điều
hành và kiểm tra, kiểm soát 98
2.2.3.1. Điều hành về đầu tư du lịch 99
2.2.3.2. Điều hành về đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng du lịch 102
2.2.3.3. Điều hành phát triển sản phẩm mới, nâng cao chất lượng sản phẩm hiện
có 104
2.2.3.4. Điều hành xúc tiến, mở rộng thị trường, liên kết phát triển du lịch 105
2.2.3.5. Điều hành sắp xếp các DNNN và hệ thống doanh nghiệp du lịch 109
2.2.3.6. Điều hành hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực 113
Bảng 2.10. Nguồn lao động du lịch tỉnh Lâm Đồng 113
2.2.3.7. Phương thức điều hành và kiểm tra, kiểm soát 117
2.3. Đánh giá chung thực trạng QLNN về du lịch trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
120
2.3.1. Về những kết quả đạt được trong công tác QLNN về du lịch trên địa bàn
tỉnh Lâm Đồng 120
2.3.2. Những tồn tại, hạn chế của QLNN về du lịch trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
trong thời gian qua 121
2.3.2.1. Những tồn tại, hạn chế trong công tác định hướng phát triển du lịch trên
địa bàn tỉnh Lâm Đồng trong thời gian qua 121
2.3.2.2. Những tồn tại, hạn chế trong nhiệm vụ tạo lập môi trường, khuôn khổ
pháp lý cho phát triển du lịch ở địa phương 122
2.3.2.3. Những tồn tại hạn chế trong công tác tổ chức, điều hành, kiểm tra, kiểm
soát các hoạt động phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng 123
2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong QLNN về du lịch trên địa bàn tỉnh
Lâm Đồng trong thời gian qua 124
CHƯƠNG 3 128
HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH 128
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÂM ĐỒNG 128
3.1. Dự báo phát triển du lịch tỉnh Lâm Đồng đến năm 2010 và định hướng đến
năm 2020 128
Phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng nằm trong định hướng phát
triển KT-XH của tỉnh; do đó định hướng phát triển du lịch phải
gắn liền với mục tiêu phát triển KT-XH, có như vậy thì phát
triển du lịch mới đáp ứng được nhu cầu phát triển các ngành
kinh tế khác của tỉnh. Việc đưa ra các chỉ tiêu dự báo phát triển
du lịch đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 nhằm mục
đích đạt được mục tiêu phát triển KT-XH và để ngành du lịch
thực sự trở thành ngành kinh tế động lực của tỉnh Lâm Đồng.
128
5
3.1.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Lâm Đồng đến năm 2020 128
3.1.1.1. Bối cảnh tác động đến QLNN về kinh tế tỉnh Lâm Đồng 128
a) Chính sách kinh tế của Đảng và Nhà nước 128
b) Xu thế phát triển các vùng trong nước tác động đến Lâm Đồng 129
Bảng 3.1. Dự báo tăng trưởng và cơ cấu kinh tế cả nước 130
và vùng Tây Nguyên đến năm 2020 130
3.1.1.2. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2010 và định hướng đến
năm 2020 130
a) Quan điểm phát triển kinh tế - xã hội 130
b) Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội 132
3.1.2. Dự báo phát triển du lịch Lâm Đồng đến năm 2020 133
3.1.2.1. Quan điểm, phương hướng phát triển du lịch 133
3.1.2.2. Dư báo các chỉ tiêu phát triển du lịch 135
a) Những yếu tố thuận lợi cơ bản tác động đến phát triển du lịch 135
b) Những khó khăn thách thức cơ bản 137
Bảng 3.2. Dự báo các chỉ tiêu phát triển du lịch tỉnh Lâm Đồng đến năm 2020
138
3.2. Phương hướng hoàn thiện Quản lý Nhà nước về du lịch trên địa bàn tỉnh
Lâm Đồng trong thời gian tới 141
3.2.2. Hướng hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển du lịch 158
3.2.2.1. Về chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư 159
3.2.2.2. Về chính sách tài chính - tín dụng, giá cả 161
3.2.2.3. Về chính sách đất đai 163
3.2.2.4. Chính sách bảo vệ tài nguyên môi trường và yếu tố xã hội trong du lịch
164
3.2.3. Tổ chức điều hành và kiểm tra, kiểm soát hoạt động du lịch 165
3.2.3.1. Tổ chức bộ máy và nhân sự cho phát triển du lịch 166
a) Tổ chức bộ máy và nhân sự của các cơ quan quản lý nhà nước 166
b) Tổ chức quản lý hệ thống doanh nghiệp du lịch, dịch vụ du lịch 168
3.2.3.2. Điều hành thực hiện quy hoạch 170
3.2.3.3. Thực hiện đầu tư phát triển hạ tầng du lịch 172
3.2.3.4. Tăng cường công tác quảng bá, xúc tiến du lịch 173
3.2.3.5. Kiểm tra, kiểm soát hoạt động du lịch 174
3.3. Biện pháp bảo đảm thực hiện phương hướng hoàn thiện Quản lý nhà nước
về du lịch tỉnh Lâm Đồng 175
3.3.1. Chuẩn bị nguồn nhân lực cho phát triển du lịch 175
3.3.1.1. Về đào tạo cán bộ, công chức QLNN, cán bộ quản lý doanh nghiệp. .176
3.3.1.2. Đào tạo nguồn nhân lực du lịch 177
3.3.2. Khai thác nguồn vốn đầu tư phát triển du lịch 180
3.3.3. Cải cách thủ tục hành chính để phát triển du lịch 183
6
3.3.4. Xã hội hóa một số lĩnh vực trong hoạt động du lịch 184
3.4. Kiến nghị với chính phủ và các bộ, ngành 185
KẾT LUẬN 188
DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ 192
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 193
DANH MỤC PHỤ LỤC 2
7
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
AFTA Khu vực mậu dịch tự do Asean (ASEAN Free Trade Area)
APEC Tổ chức Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương
(Asia Pacific Economic Cooperation)
ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam á (Association of Southeast Asian
Nations)
DNNN Doanh nghiệp nhà nước
ĐBDTTS Đồng bào dân tộc thiểu số
GDP Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestric Product)
HĐND Hội đồng nhân dân
KT-XH Kinh tế - xã hội
MICE Du lịch sự kiện (Meetings Incentives Conventions Exhibitions)
PATA Hiệp hội Du lịch châu Á - Thái Bình Dương (Pacific Asia Travel
Association)
QLNN Quản lý nhà nước
UBND
ủy ban nhân dân
XHCN Xã hội chủ nghĩa
UNWTO Tổ chức Du lịch thế giới (World Tourism Organization)
WTO Tổ chức thương mại thế giới (World Trade Organization)
8
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ - HÌNH
Bảng 2.1 Dân số-Lao động tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2001 - 2007 68
Bảng 2.2 Tăng trưởng và cơ cấu kinh tế thời kỳ 2001 - 2007 69
Bảng 2.3 Giá trị GDP các ngành kinh tế của tỉnh Lâm Đồng 76
Bảng 2.4 Số lượng khách du lịch đến Lâm Đồng thời kỳ 2000 - 2007 77
Bảng 2.5 Chênh lệch giữa dự báo và thực tế khách du lịch đến Lâm Đồng
thời kỳ 2000 - 2007
77
Bảng 2.6 Doanh thu ngành du lịch Lâm Đồng thời kỳ 2000 - 2007 79
Bảng 2.7 So sánh doanh thu thực tế phát triển với dự báo quy hoạch 79
Bảng 2.8 Cơ cấu đầu tư vào các ngành kinh tế 87
Bảng 2.9 Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn và đóng góp ngân sách của
ngành du lịch
90
Bảng 2.10 Nguồn lao động du lịch tỉnh Lâm Đồng 108
Bảng 3.1 Dự báo tăng trưởng và cơ cấu kinh kinh tế cả nước và vùng Tây
Nguyên đến năm 2020
124
Bảng 3.2 Dự báo một số chỉ tiêu phát triển du lịch đến 2020 132
Hình 1.1 Sơ đồ khái quát các hoạt động phát triển kinh tế địa phương 34
Hình 2.1 Thực tế phát triển khách du lịch giai đoạn 2001 - 2007 77
Hình 2.2 Dự báo khách du lịch theo quy hoạch tổng thể 1996 - 2010 78
Hình 3.1 Sơ đồ ma trận BCG 141
Hình 3.2 Sơ đồ các hướng chiến lược có thể lưa chọn cho danh mục sản
phẩm du lịch
142
9
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
Trong những năm qua, ngành du lịch Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể
vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và đang ngày càng khẳng định vị trí,
vai trò của mình trong nền kinh tế quốc dân. Đồng thời trong bối cảnh của nền kinh
tế thị trường, mở cửa và hội nhập quốc tế; ngành du lịch cũng đứng trước những
thách thức to lớn, đòi hỏi phải có sự đổi mới, hoàn thiện quản lý nhà nước (QLNN)
đối với ngành này để ngành du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế “mũi nhọn”.
Lâm Đồng là một tỉnh cao nguyên miền núi thuộc khu vực Tây Nguyên và
giáp với tỉnh Đồng Nai, tỉnh Bình Phước thuộc vùng kinh tế miền Đông Nam Bộ
có lợi thế về khí hậu, tài nguyên và có nhiều tiềm năng về phát triển du lịch, nhất
là các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng núi và tham quan thắng cảnh. Từ Đại
hội Đảng bộ tỉnh năm 1996 đến nay, tỉnh Lâm Đồng luôn xác định ngành du lịch
là ngành kinh tế động lực của tỉnh và thực tiễn trong những năm qua, ngành du
lịch tỉnh Lâm Đồng đạt được nhịp độ tăng trưởng khá, góp phần làm cho tỉ trọng
ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế của tỉnh ngày càng tăng và xu hướng chuyển
dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh ngày càng rõ nét. Song cũng như các ngành kinh tế
khác, ngành du lịch Lâm Đồng vẫn là một ngành chậm phát triển; chưa thực sự
khai thác tiềm năng lợi thế so sánh vốn có của địa phương; bởi một mặt chưa đủ
điều kiện để khai thác, mặt khác quan trọng hơn là QLNN đối với ngành du lịch
còn có những bất cập, chưa thực sự tạo được môi trường kinh tế, pháp luật, xã hội
thuận lợi để phát triển du lịch. Sự hạn chế, kém năng động của các doanh nghiệp
kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh, là hệ quả hay là sản phẩm tất yếu của quá
trình QLNN về quy hoạch và thực hiện quy hoạch ngành, về quan điểm định
hướng phát triển, về tư duy và cơ chế, chính sách phát triển ngành, về đầu tư và
thu hút đầu tư của tỉnh. Từ nhiều năm trước đây, Nhà nước đã xác định Đà Lạt là
một trong những trung tâm du lịch lớn của quốc gia; với điều kiện đặc thù của
mình về khí hậu, tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan môi trường và những ưu đãi
10
khác do thiên nhiên ban tặng cho Đà Lạt nói riêng và Lâm Đồng nói chung, nhưng
hiện nay ngành du lịch vẫn chưa thực sự phát huy được lợi thế này, thể hiện trên
một số mặt chủ yếu như: lượng du khách đến với Đà Lạt chưa nhiều, số ngày lưu
trú bình quân và công suất buồng phòng còn thấp, mức tiêu dùng của khách khi
đến Đà Lạt còn ở mức rất khiêm tốn, đóng góp của ngành du lịch cho ngân sách
địa phương chưa nhiều, chưa giải quyết được nhiều việc làm cho nhân dân, cơ cấu
của ngành du lịch trong cơ cấu kinh tế của tỉnh còn thấp. Nếu tình hình này kéo
dài thì ngành du lịch khó có thể trở thành ngành kinh tế động lực của tỉnh. Do vậy,
việc nghiên cứu một cách khoa học và có hệ thống để tìm ra những giải pháp
QLNN nhằm thúc đẩy sự phát triển ngành du lịch tỉnh Lâm Đồng, để ngành này
thực sự trở thành ngành kinh tế động lực trong tương lai gần, đồng thời góp phần
thúc đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) của tỉnh là yêu cầu và
nhiệm vụ cấp thiết. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, tác giả chọn đề tài: "Hoàn
thiện quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng" để nghiên cứu là
cần thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.
2. Tổng quan nghiên cứu
Để thực hiện đề tài luận án này, tác giả đã nghiên cứu một số nội dung về
quản lý nhà nước về kinh tế nói chung, quản lý và kinh doanh du lịch, các
tài liệu có liên quan đến ngành du lịch của các tác giả đã nghiên cứu về vấn
đề này. Những tài liệu chủ yếu mà tác giả đã nghiên cứu đó là:
- Các công trình chủ yếu: Giáo trình Kinh tế Du lịch của tác giả Nguyễn Văn
Đính - Trần Thị Minh Hòa, năm 2004, Nhà xuất bản Lao động - Xã hội; Kinh tế Du
lịch của tác giả Nguyễn Hồng Giáp, năm 2002, Nhà xuất bản Trẻ; Du lịch và Kinh
doanh du lịch của tác giả Trần Nhạn, năm 1996, Nhà xuất bản Văn hoá - Thông tin
Hà Nội; Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế, năm 2001 của tác giả Đỗ Hoàn Toàn
- Mai Văn Bưu, Nhà xuất bản Giáo dục; Kinh tế học du lịch, năm 1993 của tác giả
Robert Lanqeue, do Phạm Ngọc Uyển và Bùi Ngọc Chưởng dịch, Nhà xuất bản Thế
giới; Tổ chức phục vụ các dịch vụ du lịch, năm 2001 của tác giả Trần Văn Mậu, Nhà
xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội; Kinh tế du lịch và Du lịch học, năm 2000 của tác
11
giả Đổng Ngọc Minh - Vương Đình Lôi, do Nguyễn Xuân Quý dịch, Nhà xuất bản
Trẻ; Nghiên cứu đề xuất đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền quảng bá du lịch Việt
Nam tại một số thị trường du lịch quốc tế trọng điểm, đề tài cấp Bộ năm 2006, của
Đỗ Thanh Hoa chủ nhiệm đề tài; Quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, năm 2006 của tác giả Lương Xuân Quỳ, Nhà
xuất bản Chính trị quốc gia; Pháp lệnh Du lịch năm 1999 và Luật Du lịch năm 2005;
các bài tham luận của Tổng giám đốc Sàigontourist - Nguyễn Hữu Thọ tại các hội
nghị của ngành du lịch về nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch để tăng sức cạnh
tranh và hội nhập quốc tế, về công tác đào tạo tại chỗ; v.v.
- Một số luận án tiến sĩ đã bảo vệ tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân có
liên quan đến đề tài du lịch, như: Một số vấn đề về tổ chức và quản lý các
hoạt động kinh doanh du lịch ở Việt Nam của tác giả Trịnh Xuân Dũng, năm
1989; Những giải pháp chủ yếu để phát triển du lịch trên địa bàn Hà Nội của
tác giả Bùi Thị Nga, năm 1996; Những giải pháp cơ bản phát triển ngành du
lịch Quảng Trị của tác giả Nguyễn Văn Dùng, năm 1997; Những điều kiện
và giải pháp chủ yếu để phát triển Du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế
mũi nhọn của tác giả Vũ Đình Thụy, năm 1997; Những giải pháp tổ chức và
quản lý hệ thống khách sạn trên địa bàn Hà Nội của tác giả Võ Quế, năm
2001; Hoàn thiện quản lý nhà nước về lao động trong kinh doanh du lịch ở
Việt Nam của tác giả Hoàng Văn Hoan, năm 2002; Những giải pháp nhằm
phát triển kinh doanh du lịch lữ hành trên địa bàn Hà Nội của tác giả
Nguyễn Văn Mạnh, năm 2002; Phương hướng và một số giải pháp để đa
dạng hoá loại hình và sản phẩm du lịch ở Quảng Nam- Đà Nẵng của tác giả
Trương Sỹ Quý, năm 2003; Khai thác và mở rộng thị trường du lịch quốc tế
của các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn Hà Nội của tác giả Phạm Hồng
Chương, năm 2003. Điều kiện và các giải pháp chủ yếu để phát triển du lịch
Campuchia thành ngành kinh tế mũi nhọn của Ouk Vanna, năm 2004; Một
số giải pháp nâng cao chất lượng chương trình du lịch cho khách du lịch
quốc tế đến Hà Nội của các công ty lữ hành trên địa bàn Hà Nội của tác giả
12
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét