Một số giải pháp nhằm xúc tiến hoạt động xuất khẩu hàng hoá qua biên giới tỉnh Điện Biên của sở Thương mại - Du lịch Điện Biên"

nay triển khai còn chậm cha có giải pháp, biện pháp cụ thể nhằm thúc đẩy
sản xuất hàng xuất khẩu của địa phơng. Công tác quản lý nhà nớc về hoạt
động XNK còn nhiều bất cập cha ban hành đợc các chính sách của địa phơng
về hoạt động XNK nh hỗ trợ về vốn, u đãi về đất, thuế, thởng sản xuất và
xuất khẩu, chính sách hỗ trợ sản xuất hàng xuất khẩu Các ngành, huyện,
thị quản lý cha có giải pháp, biện pháp cụ thể nhằm thúc đẩy sản xuất hàng
xuất khẩu của địa phơng. Quy hoạch khu kinh tế cửa khẩu Tây trang đã đợc
phê duyệt song tiến độ triển khai tổ chức thực hiện xây dựng đầu t vào các
hạng mục công trình còn chậm. Các DN và thơng nhân tham gia hoạt động
kinh doanh XNK của tỉnh mới chủ yếu buôn bán nhỏ nhất thời, cha năng
động và tạo ra đợc bạn hàng và thị trờng hợp tác lâu dài và quan tâm đến
hoạt động XNK. Tổ chức sản xuất hàng xuất khẩu của các tổ chức, doanh
nghiệp cha đợc quan tâm. Công tác thông tin xúc tiến thơng mại, tìm kiếm
thị trờng bạn hàng xuất khẩu hàng hoá của các doanh nghiệp trong tỉnh tham
gia hội chợ, triển lãm, quảng bá còn rất hạn chế. Xuất phát từ những đặc
điểm đó là một sinh viên chuyên ngành thơng mại quốc tế em quyết định
chọn đề tài: "Một số giải pháp nhằm xúc tiến hoạt động xuất khẩu hàng hoá
qua biên giới tỉnh Điện Biên của sở Thơng mại - Du lịch Điện Biên". Qua
đề tài em muốn hiểu biết nhiều hơn về tình hình xuất nhập khẩu hàng hoá
của địa phơng từ đó tích luỹ kiến thức phục vụ cho công tác sau này, đồng
thời trong phạm vi hiểu biết của mình đa ra một số giải pháp với mục đích
đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá cũng nh sự phát triển kinh tế
xã hội của địa phơng. Đề tài của em đợc chia thành 3 chơng, chơng I: Cơ sở
lý luận của đề tài trình bày một số khái niệm và ý nghĩa của hoạt động xuất
nhập khẩu hàng hoá với sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Điện Biên, ch-
ơng II: thực trạng xúc tiến xuất khẩu qua biên giới tỉnh Điện Biên, chơng III:
một số giải pháp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá của tỉnh Điện Biên.
Trong quá trình thực hiện đề tài, do thời gian và trình độ hiểu biết thực tiễn
còn hạn chế nên đề tài của em chắc chắn không tránh khỏi những khiếm
5

khuyết, em mong nhận đợc sự chỉ bảo tận tình của cô giáo để đề tài của em
hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn sự hớng dẫn tận tình của cô giáo
Thạc sĩ Dơng Thị Ngân đã giúp đỡ em thực hiện thành công đề tài này.
chơng I: cơ sở lý luận của đề tài
I. Một số vấn đề lý luận về xúc tiến hoạt động xuất khẩu:
1. Khái niệm xúc tiến:
Có nhiều định nghĩa khác nhau về xúc tiến, trong luật thơng mại hoạt
động xúc tiến đợc hiểu là hoạt động nhằm tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội mua bán
hàng hoá và cung ứng dịch vụ thơng mại.
Từ định nghĩa trên đây có thể suy rộng ra xúc tiến xuất khẩu là hoạt động
nhằm tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ ra nớc ngoài.
2. Các hoạt động xúc tiến xuất khẩu:
* Nhóm vi mô:
- Thu thập thông tin về thị trờng xuất khẩu hàng hoá, đây là hoạt động đầu
tiên rất quan trọng vì chỉ khi biết đợc nhu cầu thị trờng, giá cả hàng hoá ở thị
trờng, các thông tin về doanh nghiệp trên thị trờng xuất khẩu ta mới có thể đa
ra chiến lợc mặt hàng có khả năng cạnh tranh trên thị trờng xuất khẩu. Có thể
thu thập thông tin theo 2 cách, thông qua nghiên cứu tài liệu sách báo,
internet, cách này có u điểm thu thập đợc thông tin nhanh chóng tại chỗ,
không tiêu tốn nhiều tiền song nó có nhợc điểm là thông tin thu đợc không
cập nhật, thờng là những thông tin cũ. Cách thứ hai là thông qua nghiên cứu
trực tiếp thị trờng, có thể sử dụng bảng câu hỏi để thu thập thông tin cần thiết
bằng cách này có thể thu thập thông tin mới nhất theo ý muốn chủ quan song
nó có nhợc điểm là phải đến tận hiện trờng để thu thập, chi phí cho cách thức
này lớn hơn rất nhiều so với cách thứ nhất và tiêu tốn thời gian để xây dựng
bảng hỏi hiệu quả.
6

- Tham gia các hội chợ quốc tế để có thể tiếp thị sản phẩm hàng hoá của
mình đến khách hàng nớc ngoài và có cơ hội ký kết các hợp đồng xuất khẩu
sang những thị trờng mới. Hoạt động này có u điểm là cơ hội giới thiệu sản
phẩm đến các đối tác và ngời tiêu dùng cao, có điều kiện để giới thiệu trực
tiếp về các đặc tính của sản phẩm, nhợc điểm của hoạt động này là kinh phí
để tham dự một hội chợ lớn, thủ tục xuất hàng tham gia hội chợ triểm lãm
quốc tế cần có thời gian, các doanh nghiệp phải chuẩn bị kỹ càng nhân lực để
tham gia, hơn nữa để đăng ký đợc một gian hàng trong hội chợ quốc tế đợc tổ
chức theo định kỳ không dễ dàng.
- Tổ chức các cuộc hội thảo khoa học nhằm bàn bạc tìm ra những biện pháp
hiệu quả để tăng xuất khẩu hàng hoá. Hoạt động này có u điểm là có thể giải
đáp luôn những thắc mắc của các doanh nghiệp và tạo điều kiện để các doanh
nghiệp có thể trao đổi kinh nghiệm trong kinh doanh xuất nhập khẩu, đồng
thời có thể tham khảo nhiều ý kiến từ các chuyên gia, song hoạt động này
cần có thời gian để chuẩn bị tài liệu để tổ chức hội thảo một cách hiệu quả,
mặt khác kinh phí cho hội thảo cao.
- Mở các văn phòng đại diện ở nớc ngoài để tạo đầu mối phân phối sản phẩm,
thực hiện những giao dịch thơng mại với thị trờng nớc ngoài một cách thuận
tiện hơn, đồng thời tạo đợc niềm tin, sự yên tâm trên thị trờng xuất khẩu.
Hoạt động của văn phòng đại diện có u điểm là có thể nắm bắt nhu cầu của
khác hàng một cách nhanh nhất, song hoạt động này chỉ thích hợp với những
công ty có quy mô tơng đối lớn mới có điều kiện mở văn phòng đại diện ở n-
ớc ngoài.
- Thơng mại điện tử: Đây là công cụ xúc tiến đợc sử dụng nhiều nhất hiện
nay với chi phi rẻ và tầm ảnh hởng rộng khắp thế giới, tuy nhiên trong thời
đại tràn ngập thông tin hiện nay để các đối tác chú ý đến mình không phải là
dễ, th điện tử bị xóa do chủ quan hay khách quan trớc khi đợc đọc là chuyện
thờng ngày vẫn hay diễn ra.
* Nhóm vĩ mô:
7

- Chính sách xuất nhập khẩu, việc quy định các mặt hàng xuất nhập khẩu có
hoặc không có điều kiện ảnh hởng rất nhiều đến hoạt động xuất nhập khẩu
của mỗi nớc, khi hàng hóa nào đó đợc xếp vào danh mục xuất khẩu có điều
kiện ví dụ nh hạn ngạch, kiểm dịch, thì kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sẽ
bị hạn chế. Vì vậy chính sách xuất nhập khẩu có thể tạo ra rào cản và cũng
có thể tạo ra một công cụ kích thích rất có hiệu quả trong hoạt động xuất
nhập khẩu.
- Chính sách thuế - tài chính, nếu quy định mức thuế xuất nhập khẩu cao
hàng xuất nhập khẩu sẽ giảm, sử dụng công cụ này có thể điều chỉnh đợc
mức xuất nhập khẩu một cách nhanh chóng song để thay đổi một chính sách
thuế cần phải có thời gian xem xét một cách kỹ lỡng của các nhà quản lý cấp
cao. Chính sách hỗ trợ về tín dụng xuất khẩu cũng tạo ra một thuận lợi lớn
đơi với các doanh nghiệp xuất khẩu, khi đợc hỗ trợ vốn các công ty có thể tạo
nguồn hàng xuất khẩu ổn định hơn, đồng thời có vốn để tổ chức chế biến
hàng xuất khẩu góp phần nâng cao tỷ lệ hàng chế biến trong cơ cấu hàng
xuất khẩu từ đó đem lại nhiều ngoại tệ hơn.
- Chính sách hợp tác và đầu t, với chính sách khuyến khích sản xuất hàng
xuất khẩu, khuyến khích đầu t trong và ngoài nớc có thể thu hút đợc nguồn
vốn nhàn rỗi từ trong nớc cũng nh từ nớc ngoài thông qua các doanh nghiệp
liên doanh hoặc doanh nghiệp 100% vốn nớc ngoài. Sử dụng công cụ chính
sách này có thể chủ động đa ra các u đãi đối với các nhà đầu t song với
những chính sách mới việc thực hiện là rất phức tạp.
- Chính sách tiền tệ, việc điều chỉnh tỷ giá hối đoái có tác dụng nhanh chóng
đối với hoạt động xuất nhập khẩu, khi tỷ giá hối đoái ở mức cao sẽ kích thích
xuất khẩu, khi tỷ giá hối đoái thấp sẽ hạn chế xuất khẩu. Sử dụng công cụ
này có thể nhanh chóng tăng kim ngạch xuất khẩu tuy nhiên với một nớc
đang phát triển thì công cụ này cần đợc cân nhắc kỹ khi sử dụng vì nớc đang
phát triển nhập rất nhiều trang thiết bị từ thị trờng nớc ngoài vào trong nớc.
8

II. Tầm quan trọng của đẩy mạnh xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên
giới đối với sự phát triển kinh tế xã hội tỉnh Điện Biên:
1. Thúc đẩy nhịp độ tăng trởng kinh tế của tỉnh:
Dới tác động của giao lu hàng hoá qua biên giới cơ cấu kinh tế tỉnh Điện
Biên sẽ có sự chuyển đổi theo hớng phát triển các ngành dịch vụ, du lịch, th-
ơng mại, ngân hàng, vận tải, bu điện, kích thích các ngành kinh tế phát
triển theo hớng thị trờng, tăng nhanh các sản phẩm công nghiệp, nông lâm
nghiệp phục vụ cho sản xuất.
Sự phát triển hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới cùng với sự phân
công lao động và thơng mại nội địa sẽ tạo ra những đầu mối quan trọng về
luồng hàng hoá, tiền tệ và giao thông. Đồng thời sự phát triển của hoạt động
xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới sẽ làm hình thành các trung tâm th-
ơng mại quốc tế, các trung tâm xúc tiến thơng mại.
Hiện nay hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới của tỉnh Điện Biên mới
chỉ là những thơng vụ nhỏ lẻ chủ yếu do thơng nhân địa phơng thực hiện. Khi
hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới đợc đẩy mạnh hàng hoá lu
thông sẽ diễn ra với khối lợng lớn hơn và thờng xuyên hơn từ đó sẽ làm hình
thành nhiều dịch vụ hỗ trợ nh dịch vụ vận tải, kho hàng, ngân hàng, khách
sạn nhà hàng, Sự hình thành nhiều ngành nghề mới sẽ tác động tới nhịp độ
tăng trởng kinh tế của tỉnh theo hớng ngày càng phát triển vững chắc.
2. Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế:
Giao lu hàng hoá qua biên giới tác động đến nhiều mặt đời sống xã hội
của tỉnh Điện Biên, tạo điều kiện để tỉnh đạt đợc các mục tiêu kinh tế xã hội.
Cơ cấu kinh tế của tỉnh hiện nay nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, với sự
phát triển của hoạt đông xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới sẽ thúc đẩy
cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch theo hớng nâng cao tỷ trọng ngành dịch
vụ. Việc tăng cờng hoạt động xuất nhập khẩu sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho
việc tiêu thụ những hàng hoá mà tỉnh đang khó khăn trong việc tìm đầu ra
cho sản phẩm, bên cạnh đó cũng có thể nhập về những hàng hoá phục vụ cho
9

sản xuất và tiêu dùng mà bên Điện Biên khan hiếm ví dụ nh nguyên liệu cho
chế biến gỗ xuất khẩu ta có thể nhập từ các tỉnh bắc Lào. Cùng với sự phát
triển của xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới hệ thống các chợ biên giới
dọc theo đờng biên sẽ thu hút nhiều lao động tham gia buôn bán từ đó nâng
cao tỷ trọng ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế của tỉnh.
3. Thúc đẩy các ngành kinh tế phát triển:
3.1. Thúc đẩy sự phát triển của ngành sản xuất nông lâm nghiệp:
Điện Biên có đờng biên giới với Trung Quốc mà đây là một nớc lớn với
những thành tựu đáng nể trong lĩnh vực nông nghiệp nh việc tạo ra giống lúa
lai có năng xuất cao, có nhiều kinh nghiệm trong khôi phục rừng. Những
thành tựu đó của nền nông nghiệp Trung Quốc là một cơ hội tốt để Điện Biên
phát triển ngành nông nghiệp, hiện nay có nhiều giống nông nghiệp của họ
đã đợc áp dụng tại Điện Biên nh giống lúa lai, các loại giống rau, Nhiều
loại vật t phục vụ cho nông nghiệp nh máy bơm, thức ăn gia súc, gia cầm,
thuốc thú y và nhiều loại vật t khác. Vì vậy tỉnh cần phải có chiến lợc hợp tác
lâu dài với Trung Quốc trong lĩnh vực này.
3.2. Thúc đẩy sự phát triển các ngành công nghiệp và xây dựng:
Trung Quốc có thế mạnh về các loại máy móc vì thế đây là điều kiện
thuận lợi cho sự phát triển công nghiệp của tỉnh đặc biệt là trong lĩnh vực
khai khoáng, công nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu và chế biến thức ăn
gia súc. Tuy chất lợng máy móc thiết bị của Trung Quốc hiện nay còn có
nhiều d luận không tốt xong nếu nhận xét một cách khách quan và tính toán
đến hiệu quả kinh tế khi sử dụng thì tính khả thi khi nhập máy móc thiết bị từ
nớc này vào Điện Biên là rất lớn vì điều kiện kinh tế xã hội của tỉnh còn
nhiều khó khăn.
3.3. Thúc đẩy sự phát triển cơ sở hạ tầng vùng biên giới:
Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới phát triển sẽ kéo theo
sự phát triển của nhiều ngành đặc biệt là xây dựng cơ bản và giao thông vận
tải. Hàng hoá chu chuyển nhiều thì hệ thống đờng giao thông sẽ đợc đầu t mở
10

rộng, hệ thống chợ biên giới sẽ đợc đầu t xây mời hoặc nâng cấp và kéo theo
đó là sự hình thành các kho hàng ở các cửa khẩu, khu kinh tế cửa khẩu từ đó
cũng sẽ đợc đầu t với cơ sở vật chất khang trang hơn.
3.4. Thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển:
Khi xuất khẩu hàng hoá đợc đẩy mạnh các thủ tục xuất nhập khẩu xuất
nhập cảnh có nhu cầu phải đơn giản hoá khi đó việc đi lại qua đờng biên giới
sẽ dễ dàng hơn từ đó tạo ra sức hút với khách du lịch từ nớc bạn sang thăm
quan và nghỉ mát.
4. Cải thiện, nâng cao đời sống nhân dân các dân tộc trong tỉnh:
Phát triển các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới tạo ra
nhiều ngành nghề mới góp phần giải quyết việc làm, tạo ra thu nhập nhiều
hơn cho nhân dân. Một mặt nhân dân có thể tiêu thụ đợc hàng hoá mà mình
sản xuất ra mặt khác có thể tiêu dùng những hàng hoá đợc sản xuất từ nớc
bạn với lợi ích kinh tế cao hơn so với tiêu dùng hàng hoá từ trong nớc sản
xuất ở một số mặt hàng. Cùng với sự phát triển của cơ sở hạ tầng vùng biên
giới nh giao thông vận tải, thông tin liên lạc tạo ra điều kiện cho nhân dân
các vùng giao lu hàng hoá một cách thuận tiện hơn, sóng phát thanh truyền
hình vơn tới những vùng biên tạo cho nhân dân đời sống tinh thần tốt hơn.
5. Tăng cờng hợp tác với các nớc:
Sự phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu thông qua các cửa khẩu biên
giới có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự giao lu kinh tế văn hoá giữa tỉnh
Điện Biên với các tỉnh bắc Lào và Trung Quốc. Các văn bản hợp tác và các
văn phòng đại diện của mỗi bên nằm ở nớc bạn cũng nh sự qua lại buôn bán
của nhân dân dọc theo vùng biên giới của mỗi nớc tạo ra sự giao lu học hỏi
kinh nghiệm lẫn nhau của các bên.
11

Chơng II: Thực trạng xúc tiến xuất khẩu qua biên
giới tỉnh Điện Biên
I. Khái quát về sở thơng mại - du lịch Điện Biên:
1. Quá trình hình thành và phát triển
Sở thơng mại- du lịch Điện Biên trớc đây là sở thơng mại- du lịch Lai
Châu đợc chính thức thành lập từ năm 1963 khi tỉnh Lai Châu đợc tách ra từ
khu tự trị Tây bắc và tái thành lập tỉnh Lai Châu. Trải qua 41 năm hình thành
và phát triển đến đầu năm 2004 do yêu cầu quản lý tỉnh Lai Châu đợc tách ra
thành hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên, từ đây sở thơng mại và du lịch Điện
Biên cũng chính thức đợc thành lập với 66 cán bộ công chức viên chức, cơ
cấu bộ máy tổ chức của sở thơng mại - du lịch Điện Biên bao gồm một giám
đốc, một phó giám đốc, một chi cục, một trung tâm xúc tiến, 5 phòng chức
năng và các doanh nghiệp trực thuộc, cơ cấu bộ máy của sở đợc thể hiện rõ
hơn qua sơ đồ 1.
12

Sơ đồ 1: Cơ cấu bộ máy tổ chức của sở thơng mại- du lịch Điện Biên
13
Ban giám đốc Sở
Chi cục quản
lý thị trờng
Các phòng
chức năng
Trung tâm
xúc tiến th-
ơng mại
Các doanh
nghiệp thuộc
sở
Đội quản lý thị trường số 1
Đội quản lý thị trường số 2
Đội quản lý thị trường số 3
Đội quản lý thị trường số 4
Đội quản lý thị trường lưu
ddddddđộng
Phòng tài chính hành chính
Phòng kế hoạch tổng hợp
Phòng chính sách thương mại
Phòng du lịch
Thanh tra sở
Công ty
thơng
nghiệp
Tủa
Chùa
Công ty
thơng
nghiệp
Mờng
Lay
Công ty
thơng
nghiệp
Tuần
Giáo
Công ty
thơng
nghiệp
Điện
Biên
Công ty
du lịch
tổng
hợp tỉnh
Công ty
thơng
nghiệp
tổng
hợp tỉnh

2. Các lĩnh vực hoạt động của sở thơng mại-du lịch Điện Biên:
- Sở thơng mại và du lịch Điện Biên có chức năng tham mu và giúp UBND
tỉnh Điện Biên quản lý nhà nớc về thơng mại và dịch vụ thơng mại trên địa
bàn tỉnh bao gồm các lĩnh vực lu thông hàng hóa trong nớc và xuất khẩu,
nhập khẩu; xúc tiến thơng mại; cạnh tranh, chống độc quyền, chống bán phá
giá; bảo vệ quyền lợi ngời tiêu dùng; quản lý thị trờng; hội nhập kinh tế - th-
ơng mại quốc tế; quản lý nhà nớc về các hoạt động thơng mại trên địa bàn
tỉnh theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện các quy định của Tổng cục du lịch và các bộ, ngành có liên quan
về quản lý nhà nớc các hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh.
- Trình UBND tỉnh ban hành các quyết định, chỉ thị về các lĩnh vực quản lý
nhà nớc của Sở theo quy định của pháp luật.
- Trình UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch phát triển, kế hoạc năm năm và
hàng năm, các chơng trình, dự án về các lĩnh vực quan trọng thuộc phạm vi
quản lý nhà nớc của Sở phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của
địa phơng.
- Tổ chức chỉ đạo, kiểm tra đánh giá và tổng hợp tình hình thực hiện các văn
bản quy định của pháp luật, quy hoạch, kế hoạch, chơng trình, dự án về thơng
mại đã đợc phê duyệt; thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật
về các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nớc về thơng mại của Sở.
- Thực hiện việc đăng ký thành lập văn phòng đại diện, chi nhánh ở nớc
ngoài cho thơng nhân họat động có trụ sở chính trên địa bàn tỉnh, thực hiện
đăng ký hoạt động theo đăng ký của văn phòng đại diện, chi nhánh của thơng
nhân nớc ngoài trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật.
- Quản lý lu thông hàng hóa trong nớc:
+ Tổ chức, hớng dẫn, kiểm tra thực hiện các cơ chế, chính sách lu thông
hàng hóa và dịch vụ thơng mại bao gồm: chính sách mặt hàng, chính sách th-
ơng nhân, chính sách thơng mại đối với miền núi, dân tộc ; kiểm tra theo
dõi diễn biến thị trờng, cung cấp thông tin và đề xuất giải pháp điều tiết lu
14

Xem chi tiết: Một số giải pháp nhằm xúc tiến hoạt động xuất khẩu hàng hoá qua biên giới tỉnh Điện Biên của sở Thương mại - Du lịch Điện Biên"